2004 жылы Қазақстан жоғары оқу орындарына қабылдау үшін емтихандардың бірыңғай үлгісі – бірыңғай ұлттық тестілеу (БҰТ) енгізілді.

Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің (ҚР БжҒМ) түсінігіне сәйкес БҰТ ХІ (ХІІ) сынып оқушыларының мемлекеттік (қорытынды) аттестациялауды көздейді.
БҰТ нәтижелері орташа білім беру ұйымдарымен мемлекеттік (қорытынды) аттестациялау нәтижелесі ретінде қабылданады, ал жоғары оқу орындарымен қабылдау емтихандарының нәтижесі ретінде қабылданады.


Бір жағынан, екі күрделі емтихандарды біріктіру талапкерлер үшін ыңғайлы.
Тестілеу тегін өткізіледі, ал оқушылар екі емтиханның орнына бір рет қана сынақтан өтеді.


Екінші жағынан, БҰТ енгізу белгілі бір қауіптерді тудырады, себебі енді оқушылардың бағасын Смектеп оқытушылары емес, ал компьютер қоятын болады.


БҰТ тапсыруға орташа білім бағдарламасын меңгерген, ағымдағы жылда жоғары оқу орнына түскісі келетін білім беру ұйымдарының ХІ (ХІІ) сынып оқушылары жіберіледі.


БҰТ төрт пән бойынша өткізіледі: үш міндетті пән – ана тілі, Қазақстан тарихы, математика және таңдау бойынша пән-қазақ әдебиеті, орыс әдебиеті, физика, химия, биология, география, шет тілі, дүниежүзілік тарих.


БҰТ аясындағы емтихан жұмыстары балдармен (120 балл шкаласы бойынша) және белгілермен (бесбаллды шкала бойынша) бағаланады. Балдарды бағаға ауыстыру реті мен шкаласы ҚР БжҒМ орнатылады. БҰТ тапсырған талапкерлерге орташа білім туралы аттестат пен БҰТ нәтижелері туралы сертификат беріледі. БҰТ тапсыра алмаған талапкерлерге анықтама беріледі. Сертификаттың нысанын ҚР
БжҒМ бекітеді. Сертификаттың жарамдылық мерзімі – ағымдағы жылдың 31 желтоқсанына дейін.
Аттестат білім берген ұйыммен беріледі.
Сертификатты Мемлекеттік комиссия толтырады және Ұлттық мемлекеттік білім және тестілеу стандарттары орталығымен (ҰМБТО) беріледі.
Сертификатта БҰТ тапсырған әр пән бойынша балл қойылады.


БҰТ қатысу үшін Сізге бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланған мерзім ішінде қажетті құжаттарды (өтініш және т.с.с.) Ұлттық мемлекеттік білім және тестілеу стандарттары орталығына (ҰМБТО) өткізу қажет.